محمد تقي جعفري

576

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

آيا مىتوان شؤون و پديده هاى محيطى و اجتماعى را طورى تنظيم كرد كه رنگ آميزى و پذيرش ايده آل براى زندگى واقع بينانه تر بوده و اخلالى به حيات وارد نسازد ؟ چون پاسخ اين سؤال به طور اطمينان بخش مثبت است ، لذا جواب سؤال يكم هم مثبت به نظر مىرسد . فقط يك شرط دارد و آن اين است كه مقامات پيش رو جوامع بشرى انسانهايى را كه در دنبال خود مىكشانند ، اجزاى روح خود بدانند و چنان كه حاضر نيستند كه براى حيات خويشتن ايده آلى را انتخاب كنند كه در نقاط تلاقى جريانات زندگى مختل گردد ، بگذارند ساير انسانها نيز در انتخاب ايده آل حيات با وجدان آزاد اقدام كنند و در موقع اشتباه و خطا در انتخاب ايده آل به وسيله آماده كردن وسايل و امكانات و به وسيلهء تعليم و تربيتهاى صحيح آنان را توجيه و رهبرى نمايند . چنين اقدام خدا پسندانه و حيات بخش در مقابل قدرتهاى نامحدود كه در پيش روان جوامع مشاهده مىشود ، بسى ناچيز و سهل الوصول است . آيا اينان نمىتوانند روابط جنسى بشرى را به طورى تنظيم كنند كه مختل شدن آنها باعث پوچى حيات نر و ماده نگردد ؟ آيا اينان نمىتوانند موضوع تشكيل خانواده را به وضعى در آورند كه از گسيختگىهاى خانوادگى كه خود يكى زا انگيزه هاى خودكشى است ، جلوگيرى كند ؟ آيا اينان نمىتوانند با وسايل گوناگون ارزشها را طورى تفسير كنند كه موجب بروز تضادهاى عاطفى و احساساتى نگردد ؟ آرى همهء اين مسائل در مقابل قدرتهاى نامحدودى كه دارا هستند قابل حل و فصل مىباشد . آيندهء مسئلهء خودكشى به نظر مىرسد كه اگر بىاعتنايى رهبران روحى و سياسى ( به معناى عمومى ) در طبيعت بشرى و بايستگىها و شايستگىهاى آن به همين منوال ادامه يابد .